Skip to content

Özgürlük Şarkısı

biko

12 Eylül… Uğursuz Eylül’ün uğursuz günlerinden. Sadece bu topraklar için de değil, milyonlarca sigara içimi uzaklıktaki diyarlar için de kara, kapkara…

“Siyah güzeldir” sloganıyla yola çıkan Steve Biko, Güney Afrika Öğrenciler Birliği’ni kurmuştu. O birliğin liderleri, siyasi mahkumların tutulduğu Robben Adası’nın yolunu tutarken, aktivistin Siyah Farkındalık Hareketi 16 Haziran 1976’daki Soweto Ayaklanması’nı örgütlüyordu.

18 Ağustos 1977’de tutuklanmıştı Biko. Kelimeler herhalde kifayetsiz kalıyor, ona gösterilen hıncı anlatmaya. 11 Eylül’de çırılçıplak bir aracın arkasına bindirilmiş, 1100 kilometre uzaklıktaki Pretoria’ya götürülmüştü. Oradaki hapishanenin hastanesine vardığında, ölmek üzereydi. 12’sinde son nefesini vermişti.

Polis hemen açıklıyordu, siyah adamın önderi açlık grevinden gömülmüştü. Fakat kafasına o kadar darbe almıştı ki otopsi yalan söylemiyordu. Cenazesine içlerinde büyükelçilerin de bulunduğu 10 bin kişi katılırken, arkadaşları Helen Zille ile Donald Woods olayın peşini bırakmıyordu. Hattâ Woods, morgda çektiği fotoğraflar yüzünden Güney Afrika’yı terk etmek zorunda kalıyordu.

Dünün öğrenci lideri, bugünün azizi… 30 senelik kısacık ömründe yaptıklarıyla, sadece Güney Afrika’nın değil, tüm ötekilerin sesiydi Steve Biko. “Ezenin elindeki en etkili silah, ezilenin bilinç düzeyidir” demiş, ülkesindeki farkındalığı artırmaya çalışmıştı. Ancak öyle bir zamanda yaşamıştı ki, teninin rengi, alnına yazılmış tek gerçekti. Susup durabilirdi, susmadı. Sadece susturulabilmişti.